Skala ADL i IADL (ocena samodzielności)

ADL (Activities of Daily Living, skala Katza) ocenia podstawowe czynności: kąpiel, ubieranie, korzystanie z toalety, poruszanie się, kontrolę zwieraczy, jedzenie — 0–6 punktów. IADL (skala Lawtona) mierzy czynności złożone: telefonowanie, zakupy, gotowanie, sprzątanie, pranie, transport, leki, finanse. Razem dają obraz, w czym senior potrzebuje wsparcia.

Wyniki tych skal pojawiają się w kwalifikacji do usług opiekuńczych, świadczeń i placówek (obok skali Barthel) — ale są też praktycznym narzędziem dla rodziny: przejdź listę IADL punkt po punkcie, a dostaniesz konkretną mapę potrzeb zamiast ogólnego „mama sobie nie radzi”. Spadek w IADL (np. rezygnacja z telefonowania) to często pierwszy mierzalny sygnał rozwijającej się demencji.